Palliatieve zorg op Z-H Eilanden gebundeld

Alle deelnemende zorgverleners ondertekenden een convenant. Daarnaast stond men stil bij de vorming van drie ketens voor de zorg aan mensen met dementie en hun mantelzorg: voor Voorne-Putten Rozenburg, de Hoeksche Waard en Goeree-Overflakkee.

Daarom stond ook de ondertekening van drie samenwerkings- overeenkomsten Ketenzorg Dementie op het programma.

Het Netwerk Palliatieve Zorg Zuid-Hollandse Eilanden ontstond in oktober 2009, na samenvoeging van de drie netwerken op Goeree-Overflakkee, Voorne-Putten Rozenburg en de Hoeksche Waard. De drie ketens voor dementiezorg gingen ook in 2009 van start. De participerende organisaties voor zorg en welzijn komen grotendeels overeen. Veel directeuren, bestuurders en managers waren op 21 januari naar Dirksland gekomen om de feestelijke bijeenkomst bij te wonen.

Vertrouwen

Mevrouw J.H. Koningswoud-ten Hove, voorzitter van het Netwerk Palliatieve Zorg Zuid-Hollandse Eilanden regio Goeree-Overflakkee, vergeleek de samenwerking in haar welkomstwoord met een vlucht ganzen, die elkaar helpen het doel te bereiken. Vertrouwen is daarbij een belangrijke voorwaarde. Analoog aan de V waarin ganzen door de lucht gaan, noemde mevrouw Koningswoud, naast vertrouwen, ook veiligheid, voortgang en voortvarendheid.

Coördinator mevrouw C. Yap, tevens projectleider Ketenzorg Dementie Zuid-Hollandse Eilanden, legde uit dat het om twee doelgroepen gaat: mensen die in hun laatste levensfase verkeren (palliatieve zorg) en mensen met dementie en hun naasten (dementiezorg). Doel van het netwerk en de keten is om een regionaal samenhangend aanbod van palliatieve zorg, dementiezorg en welzijn tot stand te brengen, zodat cliënten en mantelzorgers kunnen rekenen op een aanbod dat is afgestemd op hun behoeften. Van het begin tot het eind.

“De vorming van een netwerk en ketenzorg gaat niet vanzelf”, betoogde mevrouw Yap. “Er is vertrouwen tussen alle participanten nodig. Ze moeten elkaars kennis en kunde zien en daar gebruik van maken.” Die participanten zijn onder anderen huisartsen, vrijwilligers, mantelzorgers, thuiszorg, hospice/Bijna Thuis Huis, GGZ-instellingen, verpleeghuizen, verzorgingshuizen, ziekenhuizen, cliëntenorganisaties en gemeenten.

Speerpunten

Tijdens de bijeenkomst kwam ook het werkplan 2010 aan de orde. Daarin staan de speerpunten voor het komende jaar, zoals deskundigheidsbevordering, consultatie palliatieve zorg en implementatie van het kwaliteitsinstrument ‘zorgpad stervensfase’. Ook verbreding van de palliatieve zorg naar nieuwe doelgroepen is een speerpunt. Dat kunnen bijvoorbeeld patiënten met ALS, COPD en hartfalen zijn, naast de oncologische patiënten die nu al een beroep doen op deze vorm van zorg. Bij dementiezorg zal in 2010 veel aandacht uitgaan naar het systematisch aanbieden van gecoördineerde zorg en de benodigde ondersteuning, de diagnostiek, deskundigheidsbevordering en informatievoorziening.

De coördinator ondersteunt, volgt de ontwikkelingen en vertaalt deze naar concrete activiteiten in het netwerk en de keten. “Ik vervul kortom de trekkersrol”, aldus mevrouw Yap. Als toekomstbeeld gaf ze: “De verdere ontwikkeling en verbetering van de palliatieve zorg en dementiezorg op de Zuid-Hollandse Eilanden vanuit het netwerk en de keten. Dat kun je niet alleen als zorgverlener. Je moet samen optrekken.”

Breder perspectief

Voordat alle handtekeningen onder het convenant en de samenwerkingsovereenkomsten werden gezet, hield dr. H. Rosendal, lector Mensen met Chronische Ziekten aan de Hogeschool Leiden, een lezing over ketenzorg in breder perspectief. Ketenzorg is nodig om kwaliteitsverbetering, meer effectiviteit en deskundigheidswinst tot stand te brengen, maar ook om te beantwoorden aan de eisen van cliënten, de overheid en zorgverzekeraars. “Via ketenzorg kunnen mensen met dementie veel langer thuis blijven, zelfs als ze al recht hebben op een indicatie voor opname in het verpleeghuis. Daarbij is de draaglast voor mantelzorgers niet toegenomen, zo blijkt uit onderzoek.”

Rosendal gaf verschillende tips aan deelnemers aan ketenzorg. “Ketenvorming is een complex proces. Het vraagt om heldere keuzes van de organisatie, op basis van een heldere visie. Je hebt bovendien draagvlak nodig.” Ook noemde hij slaag- en faalkansen, waarbij weer de kwaliteit van de onderlinge samenwerking en het vertrouwen naar voren kwamen, naast bijvoorbeeld de regie, de informatiestromen en de afspraken over bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Tot slot zei Rosendal dat de invoering van zorgstandaarden, een wens van minister Klink, meer ketenzorg noodzakelijk zal maken. Zijn advies: “Zorg dat je erbij zit. De verplichting om samen te werken zal toenemen. Een zorgstandaard voor palliatieve zorg en dementie zal overigens nog wel even duren.” De aanbieders op de Zuid-Hollandse Eilanden hebben de handen echter al ineen geslagen.